Wybór formy opodatkowania 2026.

W Polsce przedsiębiorcy prowadzący JDG mogą wybrać jedną z trzech form opodatkowania.
Poniżej wyjaśniamy je prostym językiem.

1. Zasady ogólne (skala podatkowa)
Na czym polega:
Podatek liczony jest od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty. Obowiązuje skala podatkowa oraz kwota wolna od podatku. Podatek wynosi 12% w pierwszym progu podatkowym (czyli dla dochodów do 120 tyś zł). Natomiast po przekroczeniu pierwszego progu podatek wynosi aż 32%. Składka zdrowotna w tej opcji wynosi 9% od dochodu pomniejszonego o opłacone składki na ubezpieczenie społeczne.

Zalety:

• możliwość skorzystania z kwoty wolnej od podatku,
• dostęp do ulg podatkowych,
• korzystna opcja przy niższych dochodach,
• możliwość rozliczenia się z dochodu razem z współmałżonkiem,
• możliwość rozliczania kosztów działalności.

Wady:

• przy wyższych dochodach bardzo wysoka stawka podatku,
• wysoka w porównaniu z innymi formami opodatkowania stawka składki zdrowotnej,
• jeżeli poza JDG osiągasz dochody z innych źródeł opodatkowanych według skali podatkowej (np. Uop, Emerytura) to kwotę wolną od podatku możesz odliczyć tylko z jednego z tych źródeł.

Kiedy warto rozważyć tę formę opodatkowania :

• gdy masz niski lub umiarkowany dochód (ok. 120 tyś zł rocznie) i chcesz skorzystać z kwoty wolnej,
• gdy Twoja działalność ma wysokie, udokumentowane koszty,
• jeśli chcesz korzystać z możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem (w pewnych warunkach gdy Twój współmałżonek zarabia mało albo wcale to skala daje korzystniejszą opcję, której ryczałt i podatek liniowy nie daje).

2. Podatek liniowy
Na czym polega:
Podatek liczony jest od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty. Dochód opodatkowany jest stałą stawką 19%, niezależnie od jego wysokości. Składka zdrowotna w tej opcji wynosi 4,9% od dochodu pomniejszonego o opłacone składki na ubezpieczenie społeczne. Do kosztów podatkowych można zaliczyć opłaconą składkę zdrowotną do limitu wynoszącego w 2026 roku 14.100 zł.

Zalety:

• opłacalny przy wyższych dochodach,

• przewidywalna wysokość podatku,

• możliwość rozliczania kosztów działalności.

Wady:

• brak kwoty wolnej od podatku,

• brak większości ulg podatkowych (wspólnego rozliczenia z małżonkiem, ulgi na dzieci),

• stawka składki zdrowotnej jest niższa niż na podatku według skali podatkowej, ale jest liczona procentem od każdej zarobionej przez Ciebie złotówki (więc w zasadzie jest to forma ukrytego podatku),

• nie jest korzystny przy niskich dochodach.

Kiedy warto rozważyć tę formę opodatkowania :

• gdy masz stabilny, średnio-wysoki dochód (powyżej 120 tyś zł rocznie),

• masz sensowne, realne koszty (sprzęt, amortyzacja, leasing, usługi, podwykonawcy, wynagrodzenia),

• nie korzystasz z ulg rodzinnych (brak dzieci lub brak możliwości wspólnego rozliczenia),

• dochód jest przewidywalny (kontrakty B2B, abonamenty, stałe zlecenia).

3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Na czym polega:
Podatek płacony jest od przychodu, bez pomniejszania go o koszty. Stawka zależy od rodzaju działalności.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne dla osób rozliczających się na podatku ryczałtowym (PIT28) jest uzależniona od osiągniętych przychodów i wynosiła w 2025 roku :

461,66 zł / m-c – dla przychodów < 60 tyś zł rocznie

769,43 zł / m-c – dla przychodów od 60 tyś zł do 300 tyś zł rocznie

1.384,97 zł / m-c – dla przychodów > 300 tyś zł rocznie

Kwoty na 2026 nie są jeszcze znane.

Zalety:

• proste rozliczenia,

• niskie stawki podatku dla wybranych branż,

• dobra opcja przy niskich kosztach działalności.

Wady:

• brak możliwości rozliczania kosztów,

• nie każda działalność może korzystać z ryczałtu,

• przy wysokich kosztach ryczałt bywa nieopłacalny.

Składka zdrowotna – dlaczego to takie ważne?

Wybór formy opodatkowania wpływa nie tylko na podatek, ale również na wysokość Twojej składki zdrowotnej.
Każda forma opodatkowania ma inny sposób jej naliczania, dlatego zmiana formy opodatkowania może znacząco wpłynąć na Twoje całkowite obciążenia.

Kiedy szczególnie warto rozważyć zmianę formy opodatkowania?

Warto się nad tym zastanowić, jeśli:

• Twoje dochody wyraźnie się zmieniają,

• planujesz duże inwestycje lub wydatki firmowe,

• zmieniasz profil działalności,

• dotychczasowa forma przestała być opłacalna,

• zmieniła się sytuacja finansowa Twojego małżonka,

• zawarłeś / zawarłaś związek małżeński i sytuacja finansowa Twojego małżonka może mieć wpływ na Wasze łączne rozliczenia podatkowe,

• chcesz zmniejszyć podatki lub uprościć rozliczenia.

Pamiętaj o formalnościach

Zmiana formy opodatkowania leży po stronie przedsiębiorcy i należy jej dokonać we własnym wpisie w CEIDG. Brak zgłoszenia oznacza pozostanie przy dotychczasowej formie rozliczeń. Pamiętaj że po 20 lutego 2026 nie będziesz można już nic zmienić.

Masz wątpliwości? Skontaktuj się z nami

Jeżeli nie masz pewności, która forma opodatkowania będzie dla Ciebie najlepsza w 2026 roku — zapraszamy do kontaktu.
Przeanalizujemy Twoją sytuację i pomożemy wybrać najkorzystniejsze rozwiązanie.